“Mevrouw, doet u nog steeds aan hardlopen?” Op mijn negatieve antwoord, was een smadelijke glimlach de reactie van de leerling. En terecht… wie geeft het nu zo snel al weer op. Dezelfde dag nog, weer begonnen. Ik had er erg veel plezier in en de spierpijn zag ik alleen maar als aanmoediging om niet weer lange tijd te stoppen. In het begin ging het dan ook maar heel moeizaampjes, maar eenmaal in een goed ritme was het echt genieten. Maar een beetje doelloos rondlopen is niets, dus… over twee jaar de marathon in Griekenland: van Marathon naar Athene. Komt het even goed uit dat Bleiswijk ongeveer 21 km. bij Leiden vandaan is, kan ik mooi heen en weer. Voor dat het zover is, duurt vast nog wel even.
Als Peter Stork, (oud-docent Grieks aan de universiteit), het kon, waarom ik dan niet. Voorlopig train ik elke dinsdag en zaterdag, maar ik heb geen flauw idee of dat genoeg is, om over twee jaar 42 km. te kunnen lopen.
Als student klassieke talen, kan een kort historisch overzichtje hier natuurlijk niet achterwege blijven:
Hardlopen bij de Grieken
Hardlopen was de oudste en belangrijkste discipline van de Spelen. Van 776 v.C. tot 728 v.C., was het stadion, een sprintnummer van ongeveer 180 m, ook de enige discipline. De overwinnaar van het stadion gaf zijn naam aan de olympiade, de periode van vier jaar tot de volgende spelen, waarin hij de overwinning behaalde.
Geleidelijk werden andere loopnummers toegevoegd. In Olympia werden na het stadion nog de diaulos, dit is twee maal de lengte van het stadion, de wapenloop en de dolichos, een lange afstandsloop, ingevoerd. In de Isthmische, Nemeïsche en Panathenaeïsche spelen kende men daarboven de hippios, een afstand van vier stadia. De fakkelloop en de marathon waren geen Olympische disciplines.
De hardloopnummers werden naakt en blootsvoets gelopen. De ondergrond van de baan in het stadion bestond uit een laagje zand op leem. Start en eindstreep werden oorspronkelijk gewoon aangeduid door twee rechte lijnen in het zand. Vanaf de vijfde eeuw v.Chr. werden permanente lijnen aangelegd met stenen drempels. Bij de start konden de atleten hun voeten plaatsen in twee parallelle groeven in de drempel. In sommige stadia, zoals in Delos en aan de Isthmos, werden de atleten tegengehouden door een gecompliceerd startmechanisme, waarbij een balkje op het startsignaal wegklapte.
Als de afstand langer was dan een stadion moesten de atleten op de looppiste draaien rond een keerpunt, een paal aan het einde van de looppiste. Het nemen van deze scherpe bocht van 180 graden was behoorlijk moeilijk. Wanneer verschillende atleten tegelijk bij het keerpunt kwamen, waren valpartijen en valse praktijken, zoals voor de paal draaien, niet altijd te vermijden.
De Marathon
In 490 v.C. vochten de Grieken een oorlog uit met de Perzen in de kustvlakte van Marathon, ten noord-oosten van Athene. Na de overwinning van de Grieken, liep een Athener, zo gaat het verhaal, met zijn zware wapenuitrusting nog aan naar Athene, 42 km verderop. Toen hij aankwam, was de man zo vermoeid dat hij na het gelukkige nieuws te hebben gemeld, prompt dood viel.
Over die bode deden al in de Oudheid vele verhalen de ronde. Plutarchus, die schreef rond 100 n.Chr., beroept zich op de autoriteit van Herakleides van Pontos, een historicus uit de vierde eeuw v.Chr.
Volgens Herakleides van Pontos verkondigde Thersippos van Eroiadai het nieuws van de slag bij Marathon. De meeste historici beweren echter dat het Eukles was, die in wapenuitrusting, heet van de strijd, kwam aanlopen en de deuren van het stadhuis binnenviel en enkel 'Wees blij, wij hebben gewonnen, kon uitbrengen en toen dadelijk dood neerviel.
Meer dan zes eeuwen na de slag maakte de legendevorming de prestatie nog indrukwekkender. Toen werd de ongelukkige boodschapper geïdentificeerd met Philippides, een boodschapper die vóór de slag van Athene naar Sparta (220 km) was gelopen.
Bij de eerste moderne Olympische spelen in 1896 in Athene werd de tocht van Marathon naar Athene overgedaan in competitievorm. Dit voorstel kwam van Michel Bréal, een klassiek filoloog. De wedstrijd werd gewonnen door een Griek, Louis Spiridon. Deze eerste marathon groeide uit tot een vast onderdeel van de moderne Olympische spelen en een sport op zich.
Fragment van een panathenaeïsche amfoor (560-550 v.C.) met de afbeelding van een diaulos-loper. Rechts staat het opschrift 'diaulodromo eimi' 'Ik ben voor de diaulos-loper'.
Hardlopen gaat goed. Af en toe schiet het erbij in, helaas. Maar vandaag ging het wel goed. Mijn huisgenootje en ik had een nieuwe route bedacht, via de Lage Rijndijk, Leiderdorp en langs de Hoge Rijndijk weer terug. 5.367 km beweert afstandmeten.nl Ik heb er 33. min. over gedaan, maar dat is wel inclusief, wachten voor 2 stoplichten en op- en afdoen van de sleutel. Gemiddeld dus 9,75 km/u. Bij een wedstrijdje zou dat wat meer moeten zijn natuurlijk, maar ik liep lekker en ben wel tevreden. Volgende week proberen hetzelfde rondje ietsje sneller te lopen.
